Facebook Hüzünlendiriyor mu?


Raşit Gürdilek

Facebook’ta “Otlama” Mutsuz Ediyor

Sosyal medyayı hayatımıza sokan Facebook günümüzde yüz milyonlarca kişi tarafından kullanılıyor. Hatta günün büyük bölümünü, bu site sayesinde bulduğu arkadaşlarıyla yazışarak, haberleri, gelişmeleri bu site üzerinde izleyerek, düşüncelerini paylaşarak, yeni dostluklar, ilişkiler kurarak geçirenler de var. Peki Facebook’la bu denli içli dışlı olmak ruh halinizi nasıl etkiliyor? Sosyal bilimcilere göre yanıt siteyi nasıl kullandığınıza bağlı.

Yeni bazı araştırmalara göre, sosyal ağın kullanımı kıskançlık duygusunu tetikliyorsa,  kullanıcılarda depresyon belirtilerinin ortaya çıkmasına yol açabiliyor.

Missouri Üniversitesi İletişim Fakültesi’nden Profesör Margaret Duffy, “Eğer kullanıcılar sitenin sağladığı olanaklardan aileleri ve eski arkadaşlarıyla iletişim içinde kalmak ya da yaşamlarının ilginç ve önemli yanlarını paylaşmak için yararlanıyorlarsa, Facebook kullanımı eğlenceli ve yararlı bir faaliyet olabilir” diyor. “Yok, eğer bir tanıdığın para açısından ne kadar hallice ya da eski bir arkadaşın ilişkisinde ne kadar mutlu olduğunu görmek gibi kullanıcılarda kıskançlık uyandırabilecek karşılaştırmalar için kullanılıyorsa, bu depresyon duygularına yol açabilir.” Duffy ve çalışmaya katılan eski doktora öğrencisi Edson Tandoc’a göre pahalı tatiller, yeni evler ve araçlar, mutlu beraberliklerle ilgili olarak kişisel hesaplara konan bilgiler, siteyi kendi başarılarını arkadaşlarınınkiyle karşılaştırmak, bir diğer deyişle “kolaçan” ya da “otlama”  için kullananlarda, sonunda depresyona yol açan kıskançlık duyguları yaratabiliyor.

Çalışma, daha önce Michigan Üniversitesi psikologlarından Ethan Kross tarafından gerçekleştirilen bir çalışmayla da uyum içinde. Kross ve ekibince kurgulanan deneyde, denekler iki hafta süreyle günde beş kez araştırmacıların ofisine gelerek Facebook hesaplarını araştırmacıların aktif paylaşım ya da pasif gözden geçirme şeklindeki yönlendirmelerine göre kullanmışlar.  Sonuçta kendi durum güncellemeleri, içerik paylaşımı ve başkalarıyla mesajlaşma için sosyal ağa bağlananların gün içindeki ruhsal durumlarında bir değişiklik kaydedilmemiş.  Buna karşılık kendilerinden siteyi yalnızca arkadaşlarının mutluluk anlarındaki fotoğraflarını izlemek, başkaları arasında geçen mesajları okumak ve bir katkı yapmaksızın “pasif” olarak kullanmaları istenenlerin deneyden olumsuz etkilendikleri ortaya çıkmış.

Araştırmacıların bu hisse kapılanlara bir uyarısıysa şu:  Kendini olumlu tanıtmak sosyal medya kullanımının temel bir güdülendiricisi olduğundan, kullanıcıların pek çoğunun yalnızca kendilerini “idealize edip” yalnızca olumlu gösterecek şeyleri hesaplarına yansıttıklarını aklınızdan çıkarmayın.

KAYNAKLAR

  • 1. “If Facebook use causes envy, depression could follow”, University of Missouri-Columbia, 3 Şubat 2015
  • 2. “Will Facebook Make You Sad? Depends How You Use It”, Science Online, 30 Mayıs 2014