Yılın kelimesi: Post-truth


Dila Altındiş

Oxford Sözlükleri, her yıl seçtiği “yılın kelimesi”ne bu yıl “post-truth” (hakikat-sonrası) terimini uygun gördü. Terim, hislerin hakikatlere baskın çıkması durumunu ifade ediyor.

Her yıl en çok ilgi görmüş olan bir kelime ya da terimi ‘Oxford Sözlükleri Yılın Kelimesi’ olarak ilan eden kurum editörleri, 2016 için tercihlerini ‘hakikat-sonrası’ teriminden yana kullandı. Seçilen kelime ya da terimin o yıl dolaşıma girmiş olması şart değil ama İngilizce konuşan dünyanın ruh hali ve endişelerini yakalaması gerekiyor. Hakikat sonrası kavramının geçen on yıl içinde dolaşıma girdiğini belirten Oxford Dictionaries, Birleşik Krallık’ta yapılan AB referandumu ve ABD Başkanlık seçimlerinde söz konusu terimin kullanım sıklığında büyük bir yükseliş gözlemlediklerini belirtti. Time dergisi söz konusu haberi, bu yıl seçilen sözcüğün gerçeklerden çok ihtirasları ödüllendiriyor görünen müthiş bir popülist çalkantı içindeki İngiltere ve ABD için özellikle uygun bir seçim olduğu yorumuyla duyurdu.

Sözlükte post-truth terimi şu açıklamayla karşılanıyor: Nesnel gerçeklerin

kamuoyuna şekil vermede duygu ve kişisel inançlardan daha az etkili olduğu süreçlerle ilgili ya da o süreçlere işaret eden durum.

Hakikat-sonrası teriminin tarihi 1992 yılına kadar gitmekle birlikte, bu yıl içindeki kullanımı Oxford’a göre yüzde 2000 artmış. Kurum özellikle hakikat-sonrası politikaları ifadesinin son zamanlarda büyük bir popülerlik kazandığını da açıkladı. Oxford Sözlükleri Başkanı Casper Grathwohl, “Yaptığımız seçimin aşırı hararetli politik ve toplumsal söylemin egemen olduğu bir yılı yansıtmasında şaşılacak bir şey yok” diyor. “Hakikat-sonrası terimi, sosyal medyanın yeni bir haber kaynağı olarak yükselişi ve bu kurumun yerleştirdiği bir olgudan, gerçeklere yönelik artan bir güvensizlikten beslenen bir kavram olarak, bir süredir dilbilimsel temellerini oluşturmaktaydı zaten. Dolayısıyla yaşadığımız dönemi tarif eden bir terim haline gelebilir.”

2016 “yılın kelimesi”, kurumun geçen seneki seçiminin oldukça kasvetli bir tamamlayıcısı gibi Oxford Sözlükleri geçen yıl tarihinde ilk kez, yılın değerler sistemi, ruh hali ve endişelerini en iyi yansıtan kelimesi olarak bir emojiyi seçmişti. Time’a göre bu yılın aday listesindeki diğer kelimeler de, bu kadar karamsar olmamakla birlikte, 2016’yla ilgili büyük bir hakikati dışa vuruyor: Ben ve öteki arasındaki geçiş ve çizgilerin damgasını vurduğu, ayrılma ve vicdan muhasebesiyle dolu zor bir yıl.

KAYNAKLAR

  • 1. https://en.oxforddictionaries.com/word-of-the-year/word-of-the-year-2016
  • 2. http://time.com/4572592/oxford-word-of-the-year-2016-post-truth/?xid=time_socialflow_facebook