“Yeni” Kıta Zealandia


Melda Bağdatlı

Zealandia 4,9 milyon kilometrekarelik bir alanı kaplıyor ve yüzde 94’ü denizin altında. Deniz üstündeki “zirve” kısımlarını ise biz Yeni Zelanda ve Yeni Kaledonya ada ülkeleri olarak biliyoruz.

Aslında ne kıta ne de kıtanın keşfi yeni... Güneybatı Pasifik’teki araştırmaların son 20 yıllık sürecinde farkına varılan bu kıtasal durum, yeni bir bilimsel çalışmayla netlik kazandı. Çalışma, Amerikan Jeoloji Topluluğu’nun dergisi GSA Today’de yayımlandı.

Yeni bilgilere göre Zealandia, Avustralya kıtasından tamamen bağımsız. Bağımsızlığının yanında; büyük bir alanı kaplıyor olması, yer tabanının, okyanus tavanından daha yüksek olması, kaya tiplerindeki çeşitliliği, okyanus tavanını çevreleyen yarıkların inceliği, kıta olarak tanımlanabilmesine izin veriyor.

Zealandia, “süper kıta” Pangea'nın kabaca 175 milyon yıl önce parçalanmaya başlamasıyla güneyde kalan Gondvana’nın yüzde 5’lik bir parçasıymış bir zamanlar. Tıpkı Hindistan, Avustralya, Antarktika, Afrika ve Güney Amerika gibi. Yedinci en büyük kıta, aynı zamanda içlerinde en gençleri.

“Zealandia, doğa bilimlerinde devasa ve bariz olanın gözden kaçabileceğini gösteriyor” diyerek, hoş bir nükteyle de özetliyorlar durumu.

İşin jeolojik çerçevesi kısaca böyle. Uluslararası hukuk boyutunu da ilerleyen yıllarda izleyeceğiz anlaşılan. 

KAYNAKLAR

  • 1. http://www.sci-news.com/othersciences/geography/zealandia-continent-04618.html
  • 2. http://www.geosociety.org/gsatoday/archive/27/3/article/GSATG321A.1.htm