Yeni Dünyalarda Canlılık Peşinde


Deniz Candaş

Görünüşe göre çok kısa zaman içinde, başka gökcisimlerinde canlılığın izlerini aramaktansa, doğrudan canlılığın kendisini aramaya başlayabileceğiz. NASA’nın California’da bulunan Jet Propulsion Laboratuvarları’nın tanıttığı ve 1980’lerden bu yanan bilinen “kapiler elektroforez” tekniğine dayanan yepyeni bir yöntem, Dünya üzerinde tüm canlıların yapıtaşı olarak kabul edilen aminoasitlerin tespit edilebilmesini sağlıyor.

 Hali hazırda Mars yüzeyinde görev yapan NASA keşif robotu Curiosity gibi araçlarda kullanılan teknolojiden 10.000 kat daha hassas ve etkili olduğu belirtilen yeni teknik, lazer kullanımı yardımıyla sıvı ortamlarda da analiz yapabilmeyi sağlıyor ve çok düşük aminoasit yoğunluklarını bile tespit edebiliyor.

 Araştırmacılar, yeni tekniği denemek için California’da bulunan ve alkali içeriği bakımından Mars, Satürn’ün uydusu Enceladus ve Jüpiter’in uydusu Europa’daki tuzlu su ortamlarına benzerlik gösteren Mono Gölü’nde çalışmışlar. Göl sularında 17 aminoasit için analiz yapan araştırmacılar, bunların arasında canlılara ait olan ve olmayanları da tanımlayabilmişler. Teknik, özetle şu şekilde işliyor: Alınan örneğe bir sıvı ayıraç ekleniyor ve kimyasal analize sokuluyor. Bu karışım lazer ile aydınlatıldığında, farklı moleküller farklı hızlarda hareket ediyorlar ve uygulanan elektrik alanlarına ne kadar hızlı tepki verdiklerine bağlı olarak birbirlerinden ayrılıyorlar.

KAYNAKLAR

  • 1. http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2017-017
  • 2. http://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/acs.analchem.6b04338