Yapay Rahimde Yaşam


Deniz Candaş

Philadelphia Çocuk Hastanesi’ndeki doktorlar, anne karnında gelişimini tamamlayamamış olan kuzuları yapay rahim benzeri plastik keseler içinde haftalarca canlı tutmayı başardılar. Steril hale getirilip amniyon sıvısıyla doldurulan şeffaf keselerde sıcaklık kontrolü sağlanmış olarak canlı tutulan fetüsler, göbek kordonlarındaki kana kendi kalplerinin yardımıyla oksijen pompalayan bir makineye bağlandılar.

Fetüslerden sekiz tanesi, bu şekilde dört hafta boyunca hayatta kalabildi. Bu süre, insan fetüsü için 22-23 haftalık gelişime, yani bir insan bebeğinin doğması halinde canlı kalma ihtimali bulunan en erken döneme denk geliyor. Yapay rahimde canlı tutulan hayvanların hareket edebilme, gözlerini açabilme ve normal şekilde yutkunabilme yetilerine sahip oldukları; araştırmacılarca plastik keselerden çıkarıldıklarında da normal şekilde “doğdukları” belirtiliyor.

Hastanenin Çocuk Cerrahi Bilimler Enstitüsü müdürü Alan Flake, makine sisteminin bir bebeğin dokuz aylık gelişimini desteklemeyeceğini, ancak prematüre doğan bebeklerin hayatta kalma şansını artırmak ve onları kurtarmak için kullanılabileceğini söylüyor. Prematüre doğan bebeklere yardım eli uzatmaya yönelik denemeler üç ay içinde başlayacak. Yine de Flake, doktorların bu sistemi 22 haftadan daha erken doğan bebekleri kurtarmaya çalışmak için kullanmaları olasılığından “büyük endişe duyduğunu” belirtiyor. Bunun nedeni, gelişimin en erken evrelerinin çok kritik oluşu ve bu süre boyunca çok sayıda faktörün rol oynaması. “Gebeliğin erken evrelerinde birebir taklit edemeyeceğimiz gelişim gereksinimleri olması yüksek bir ihtimal, bu nedenle de gelişimsel anomalilere yol açabiliriz” diye vurguluyor.

Şu anda, prematüre doğan bebekler, onları sıcak tutan ve zararlı mikroorganizmalardan koruyan inkübatörlere yerleştiriliyor. Bebeklerin anne rahmini taklit eden bu yeni aygıtın içine yerleştirilmesi, gelişimlerine devam etmelerini sağlayarak hem ölümleri hem de uzun vadeli sorunların ortaya çıkma riskini azaltabilir. Gebeliğin 26. haftasından daha erken doğan bebeklerde akciğer sorunları ve fiziksel gelişim/öğrenme bozuklukları görülme oranı oldukça yüksek.

Araştırmacılar, yapay rahim konusunda uzun süredir çalışıyorlar. Ancak önceki çalışmalar, kan dolaşımını sağlamak amacıyla mekanik pompaların kullanılması nedeniyle, sıklıkla başarısızlıkla sonuçlanmıştı. Araştırmacıların şimdiki hedefi, amniyon sıvısıyla dolu keseleri yeniden tasarlamak ve akla “duvara asılabilecek plastik poşetler” getirmeyen, daha geleneksel bir inkübatör görünümü kazandırabilmek. 

KAYNAKLAR

  • 1. https://www.technologyreview.com/s/604261/animals-set-survival-record-inside-artificial-womb/