Uyuyan Süper İletken Uyandı


Deniz Candaş

Geleceğin mucize malzemesi kabul edilen grafen, dünyayı değiştirebilecek bir özellik daha kazandı. Uluslararası bir araştırma ekibi sayesinde, grafen artık direnç göstermeden elektriği iletebilen bir süper iletken. Araştırmacılar bu özelliği elde edebilmek için grafeni, bilinen bir süper iletken olan praseodim seryum bakır oksitle (PCCO) birleştirdiler.

 Cambridge Üniversitesi’nden Dr. Jason Robinson’un açıklamasına göre, grafenin doğru koşullar altında bir süper iletkene dönüşeceği varsayımı uzun zamandır vardı ama bu dönüşüm bir türlü başarılamıyordu. Bu sonuca ulaşmak için grafeni başka bir süper iletkenle birleştirmenin işe yarayıp yaramayacağını görmek isteyen araştırmacılar, çalışmaları sonucunda grafenin sahip olduğu bu uykudaki potansiyeli açığa çıkarmayı başardılar. Yardımcı olarak kullanılan diğer süper iletkenin özelliklerinin çok iyi biliniyor olması sayesinde de, gözlenen özelliklerin gerçekten de grafene ait olduğunu anlaşılabildi.

 Grafen, bir sürü olağandışı özelliğe sahip olan ve 2004 yılında keşfedilen bir karbon allotropu. Sadece 2 atom kalınlığında olabilen grafen levhalarının çelikten 200 kat daha güçlü oluşu, onu inanılmaz derecede güçlü ama esnek bir malzeme yapıyor. Çok sayıda farklı kimyasal molekülle birleşebilme özelliği, yeni keşfedilen süper iletkenlik özelliğiyle birlikte, özgün işlevlere sahip yepyeni elektronik akşamların yapılmasını sağlayabilir. Örneğin, çok yüksek işlemci gücüne sahip süper iletken kuantum aygıtlar ya da milyonlarca yıl boyunca enerji depolama gibi. Özellikle de gözlenen süper iletkenlik tipi, bilim insanlarının yıllardır varlığını kanıtlamaya çalıştığı o gizemli “p-dalgası” tipiyse.

 Çalışmanın sonuçları, Ocak 2017’de Nature Communications’da yayımlandı.

KAYNAKLAR

  • 1. http://www.cam.ac.uk/research/news/graphenes-sleeping-superconductivity-awakens
  • 2. http://www.nature.com/articles/ncomms14024