Şipşak Çip Laboratuvar


Deniz Candaş

2017 Şubat’ının başlarında, Stanford Üniversitesi Tıp Fakültesi araştırmacıları hem ucuz hem de yeniden kullanılabilir bir çip laboratuvar geliştirdiler. Parça başına üretim maliyeti yalnızca 1 sent olan çip, araştırmalar ve klinik uygulamalar için hücreleri analiz edebilme özelliğine sahip. Tek ihtiyacınız olanlar bir miktar mikroakışkan, elektronik devre parçaları ve bir yazıcı.

Geliştirilen bu çip laboratuvar, geri dönüştürülebilir ve yeniden kullanılabilir bir elektronik bandın üzerine yerleştirilmiş şeffaf silikondan bir mikroakışkan haznesinden meydana geliyor. Analiz edilecek dokulardan veya vücut sıvılarından alınan hücre örnekleri bu haznenin içine yerleştiriliyor. Tek bir çip 20 dakikada üretilebiliyor.

Böyle ucuz ve kullanışlı bir teknoloji dünyanın her yerinde, özellikle de gelişmekte olan ülkelerde klinik kapasiteyi yükseltme ve hastalıklarla çok daha etkin mücadeleye yardımcı olma potansiyeli taşıyor. Sonra da sıradan bir mürekkep püskürtmeli yazıcı yardımıyla, elektronik bandın esnek polyester üzerine çıktısı alınıyor.

Çipin bir diğer özelliğiyse, hücreleri normalde kullanılan floresans veya manyetik etiketlere gerek duymadan, elektriksel özelliklerini kullanarak analiz etmeye izin vermesi. Yazıcıdan çıktısı alınan bandın üzerine uygulanan elektrik potansiyeli sayesinde, mikroakışkan içeren haznedeki hücreler elektriksel yüklerinin bileşimine farklı yönlere doğru ilerliyorlar. Bu da, sonuçlarda daha fazla hassasiyet sağlıyor ve etiketleme tekniğinin zahmetinden kurtarıyor. Küçük ama becerikli çip laboratuvarlar, kan dolaşımının içindeki kanserli hücrelerin erken aşamalarda kolayca tespit edilebilmesini sağlıyor.

Düşük gelirli ülkelerde erken teşhis olanaklarına erişim sınırlı olduğu için meme kanseri hastalarının hayatta kalma oranı sadece yüzde 40; gelişmiş ülkelerdeki oranın yarısı. Sıtma, verem ve HIV gibi başka ölümcül hastalıkların da hem görülme oranı çok yüksek hem de tedavi başarısı oldukça düşük. Ucuz teşhis yollarına erişim sağlanması, bu durumun tersine çevrilmesini sağlayabilir. Özellikle de teşhis için gereken donanımların yüksek maliyetleri göz önüne alındığında.

KAYNAKLAR

  • 1. https://med.stanford.edu/news/all-news/2017/02/scientists-develop-lab-on-a-chip-that-costs-1-cent-to-make.html