Neşeli Ol ki Çok Yaşayasın!


Melda Bağdatlı

“Neşeli ol ki genç kalasın” sözü artık yepyeni bir biçime kavuştu. Özellikle de kadınlar için!

Espri anlayışı yüksek olan kadınlar, enfeksiyonlara, hastalıklara –özellikle de kalp hastalıklarına- rağmen daha uzun yaşıyor; “neşeli” erkekler de enfeksiyonlara karşı daha güvende.

İddia sahipleri ise Norveçli bilim insanları… Norveç’te yaşayan 53.556 kadın ve erkek üzerinde çalışarak, espri anlayışı ile ölüm arasındaki bağlantıyı ortaya koymaları 15 yıl sürmüş. Esprinin bilişsel, sosyal ve duygusal etkenler üzerindeki etkisini belirli sorularla değerlendirerek, kalp rahatsızlıkları, enfeksiyon, kanser ve KOAH (kronik obstrüktif akciğer hastalığı) gibi belirli koşullar sonucu oluşan ölümü incelemişler.

Espri algısında bilişsel olarak en yüksek puanı alan kadınların, her koşulda ölüme karşı yüzde 48, kalp rahatsızlıklarında yüzde 73, enfeksiyonlara karşı ise yüzde 83 daha az risk altında olduğu gözlemlenmiş.

Erkeklerde de durum fena değil. Ancak erkeklerde espri ile ölüm arasındaki bağlantı, yüzde 74 daha az ölüm riskiyle yalnızca enfeksiyon sonucu ölümlerde saptanmış. Araştırmacılar, cinsiyetler arasındaki farklı sonucun, erkeklerde yaşlandıkça azalan espri algısından kaynaklanabileceğini düşünüyor.

Espri ile ölümün ilişkisi ne

Norveç Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nden ve araştırmanın yazarlarından Sven Svebak’a göre, bilişsel etken, kişiliğin tamamen sabit bir tarafını oluşturuyor ve bireylerin günlük deneyimlerine yüklediği anlama etki edebilme potansiyeline sahip. Böylece, sosyal etkileşimlerde ve genel olarak stres karşısında, stres hormonlarının artışını engelleyerek tampon oluşturabiliyor. Kortizol da dahil olmak üzere stres hormonlarının sürekli yüksek düzeyde seyretmesi ise bağışıklık sistemini baskılıyor.

Espri algısını belirleyen genetik faktörler olsa da, sosyallik de bu algıya katkıda bulunuyor. “Espri algısından yoksun yetişkinlerle büyüyen çocukların, büyürken gündelik hayatla başa çıkmada sıkıntı yaşayacaklarını düşünüyorum” diyor Svebak.

Ama korkmayın… Hayatın tuhaf ve absürt yanlarını kabullenmeyi kaç yaşında olursa olsun bir şekilde öğreniyor insan. 

KAYNAKLAR

  • 1. https://www.scientificamerican.com/article/laugh-lots-live-longer/?WT.mc_id=SA_TW_MB_FEAT
  • 2. http://mobile.journals.lww.com/psychosomaticmedicine/_layouts/15/oaks.journals.mobile/articleviewer.aspx?year=2016&issue=04000&article=00012