Meteor Yağmuruna Hazır mısınız?


Raşit Gürdilek

Saatte 100 taneden fazla...

Cumayı cumartesiye bağlayan gece bir gökyüzü şöleni izlemek istiyorsanız uykunuzdan feragat edip kent ışıklarından uzak karanlık bir yere çıkın. Döngüsel meteor yağmurlarından olan Perseidler, gece geç saatlerde tepe noktasına erişecek.

Meteorlar, Dünya’nın atmosferine girerek yanan, çoğu bir kum taneciği kadar olan parçacıklar. Bunlar kuyrukyıldızların Güneş’e yaklaşırken ısınarak püskürttükleri ve arkalarındaki toz kuyruğunu oluşturan parçacıklar. Dünya, Güneş çevresindeki yörünge hareketi sırasında bu parçacıkların oluşturduğu kuşak içinden geçerken bu toz zerrecikleri hızla atmosfere giriyor ve havayı ısıtarak tipik ışık çizgilerini oluşturuyorlar. Bu çizgiler, gökyüzünde bir noktadan çıkıyormuş gibi görünüyor. Gökbilim dilinde bu noktaya “radiant” deniyor.

Perseid meteorlarının kaynağı, Dünya’ya en son 1992’de yaklaşmış olan Swift-Tuttle kuyrukluyıldızı. Bu her yıl tekrarlanan döngüsel meteor yağmuruna Perseidler denmesinin nedeni, ışık çizgilerinin gökyüzünde Perseus (Kahraman) Takımyıldızı bölgesinden kaynaklanıyor görünmesi.

Perseidler normal olarak 17 Temmuz ile 24 Ağustos arasında izlenebiliyor; ama meteor yağmuru tepe noktasına ulaşmadan evvelki ve sonraki günlerde saatte birkaç meteor izlenebiliyor.

Bu yıl 12-13 Ağustos gecesinde varılacak olan tepe noktasında meteor yağmuru, olağanüstü yoğunlukta olabilir. Çünkü Rus, Finlandiyalı ve Fransız gökbilimcilerden kurulu bir ekibin hesaplarına göre, kuyruklu yıldızın tozdan izi, Jüpiter’in kütleçekim alanı tarafından Dünya yönüne doğru itilmiş. Dolayısıyla gökbilimciler, 12-13 Ağustos gecesi saatte 100’den fazla meteor izlenebileceğini belirtiyorlar.

KAYNAKLAR

  • 1. “Perseid meteors could see 'surge in activity' on Aug. 11-12”, Royal Astronomical Society, 9 Ağustos 2016