Manevi Mesajlar Daha Hızlı Yayılıyor


Melda Bağdatlı

Sosyal medya siyasi ve ahlaki tartışmaları yürüttüğümüz en ateşli mecralardan biri oldu. Neredeyse birincil haber kaynaklarımız bile artık orada. Hal buyken, kitlelere mesaj iletmenin en doğrudan noktası da yine sosyal medya. Dolayısıyla sosyal medya üzerine yapılan araştırmaların, çalışmaların sayısı da giderek artıyor.

Yeni bir araştırma sosyal medya mesajlarının yayılma parametrelerine odaklanıyor: Sosyal medyada manevi duygular taşıyan politik mesajlar, gönderenin ideolojik bağlantıları arasında daha hızlı yayılıyor. ABD’li araştırmacıların kendi ülke gündemlerinden yola çıkarak silah kontrolü, iklim değişimi, eşcinsel evlilikleri konuları üzerinden gerçekleştirdikleri Twitter araştırması, sosyal medyadaki iletişimin hem potansiyeline hem de sınırlarına dikkati çekiyor.

Araştırma makalesinin başyazarı New York Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nden William Brady’nin açıklamasına göre, “İnternet mesajlarına bir parça ahlak vurgusu, bir parça hissiyat katan bireyler ve toplumsal ve politik açıdan lider konumundakiler bu etkilerini hemen farkediyorlar. Bu tür mesajlar kendi sosyal ve ideolojik çevrelerinde hızla yayılırken, farklı dünya görüşüne sahip gruplar arasında da hafiften dolaşım şansı buluyor.”

Peki ama nasıl?

Sorunun cevabını bulabilmek için araştırmacılar 560 binden fazla tweet’i gözden geçirmiş. Hem ahlaki vurgular yapan hem de duygusal içeriğe sahip mesajlar ile sadece ahlaki vurgu yapanları ve sadece duygusal içeriğe sahip olanları ayırmışlar. Her bir kategorideki mesajın kaç kez retweet edildiğini; aynı zamanda da mesajı gönderenin ve retweet edenlerin politik kimliğini incelemişler. Bunun için de bir algoritma geliştirmişler.

Sonuçlar, bu üç politik mesaj kombinasyonu arasında ahlaki-duygusal içeriğe sahip olanların yüzde 20 daha fazla artan bir ivmeyle retweet edildiğini göstermiş. Diğerlerinde böyle bir ivmelenme gözlemlenmemiş. Retweetler’deki artışın benzer görüşlere sahip ağlarla sınırlı olduğu da görülmüş. Bu mesajların farklı görüşlere sahip gruplar arasındaki etkilerinin ise çok sınırlı olduğu saptanmış.

Retweet edilen konular arasında da farklılıklar gözlenmiş. İnsanların, örneğin #askkazanır gibi olumlu mesajla retweet etmeye daha meyilli oldukları eşcinsel evliliklerine kıyasla, iklim değişimi konusundaki paylaşımlarının daha olumsuz mesajlar içerdiği ya da olumsuz olaylara işaret etmek için kullanıldığı gözlemlenmiş.

Sosyal ağlardaki ahlaki ve politik söylemler kapsamında ele aldığımızda, gönderilerinizde ilk etapta fark edilmeyen özellikler aslında içeriğinizin sosyal olarak ne kadar yayıldığının birer göstergesi. Sonuçlar aynı zamanda ABD’de liberaller ile muhafazakârlar arasındaki artan farklılığın da altını çiziyor. Ahlaki ve duygusal yanımızı sömürmeye meyilli olan iletişim biçimleri daha çok kendini yankılayıp duruyor, aynı zamanda da ideolojik kutuplaşmayı artırabiliyor. 

KAYNAKLAR

  • 1. https://m.phys.org/news/2017-06-messages-moral-emotional-words-viral-social.html
  • 2. http://www.pnas.org/content/114/28/7313