Köpeklerin Soy Ağacı Çizildi


Dila Altındiş

National Human Genome Research Institute’tan iki genetik uzmanı, bugüne dek yapılmış en kapsamlı DNA analizleri sonucunda köpeklerin soy ağacını çıkardı. Araştırma, var olan 400 cinsin birçoğunun, sadece son 200 yıl içinde türediğini gösteriyor.

Hayvanlar alemindeki en iyi avcı, en iyi yoldaş, en iyi bekçi olarak insanın yanındaki yerini 15-30 bin yıl önce evcilleşerek alan köpekler, insanı her yerde takip etmiş. Araştırmaya göre, onlarla birlikte Asya'dan yola çıkıp Amerika kıtasına uzanan Bering Denizi'nden geçmişler ve sanıldığından çok daha uzun bir süre önce çobanlık yapmak üzere yetiştirilmişler.

Elaine Otrander ve Heidi Parker, 20 yıl boyunca dünyanın her köşesinden DNA örnekleri toplayıp 161 cinse ait 1346 köpeğin genetik dizilimini inceledi. Cell Reports dergisinde yayımlanan araştırmalarında, köpeklerin çoğunu 23 ana grup altında topladılar. Benzer niteliklere sahip köpekleri aynı gruba dahil ettiler. Eski insanların köpekleri belirli amaçlar için yetiştirmesinden dolayı, cinsleri köpeklere verilen görevlere göre gruplandırdılar. Örneğin Bulldog, Boxer ve Boston Terrier gibi güçlü köpekler bir gruba; Lassie ve Collie tipi çoban köpekleri bir başka gruba; Retriever, Spaniel ve Setter gibi avcılar ise bir başkasına ayrıldı ve ırkların yalnızca yarısını inceledikleri halde aralarında 150 bin fark buldular.

Araştırmaya göre köpekler ilkin koruma ya da sürü gütme gibi temel görevlere göre yetiştirilirken, ırklar son 200 yıl içinde insan eliyle bu kadar çeşitlenmiş ve birbirine yakın olanlar arasında, niteliklerine yenilerini eklemek üzere çiftleştirilmiş. Örneğin, en eski köpek ırklardan küçük Bulldog'lara benzeyen Pug cinsi köpekler, 1500'lü yıllarda köpek ebatlarını küçültmek için Avrupa'da kullanılmış. Retriever ve Setter gibi köpekler iz sürme ve av getirme gibi amaçlar için Viktoryen dönemde ortaya çıkmışken, Orta Doğu'da görülen Saluki'ler ve Asya'da yaşayan Chow Chow ve Akita'lar, Viktoryen patlamasından çok daha önce varmış. İrlanda'da Terrier ve Bull tipi köpekler, köpek dövüşlerinin revaçta olduğu 1860'larda ortaya çıkmış...

Toplumlarda boş zamanın artmasının, yeni köpek ırklarına yer açtığını kaydeden araştırmacılar, bazı türlerin diğerlerinin gelişimi üzerinde nasıl belirleyici olduğunu da görmüş. 50 yıldan kısa bir süre önce Almanya'da ortaya çıkan Eurasier ırkından köpeklerin Chow Chow ve Spitz ırklaının karışımından elde edildiğini bulmuşlar mesela.

Araştırmacılar köpek ırklarının kökeni ve birbiriyle ilişkilerini bilmenin, genetik köpek ve insan hastalıklarının tedavisinde işe yarayacağını söylüyor. Genetik hastalıkların izlerinin sürülebileceğine dikkat çekip köpeklerin insan hastalıkları için uygun bir model olduğunu ekliyorlar.

KAYNAKLAR

  • 1. http://www.cell.com/cell-reports/abstract/S2211-1247(17)30456-4
  • 2. https://www.sciencedaily.com/releases/2017/04/170425124855.htm