Kambriyen Döneminde Hızlı Evrim

Fosil kayıtlar, günümüzden 540 milyon ve 520 milyon yıl öncesi arasında dünyada yaşamın akıl almaz bir tür çeşitlenmesi yaşandığını ve hayvan beden formlarında muazzam bir gelişme olduğunu gösteriyor.

Gelgelelim, “Kambriyen Patlaması” diye adlandırılan ve herhangi bir öncüle dayanmayan bu süreç, Darwin’in doğal seçilim yoluyla uzun sürelerde adım adım ilerleyen evrim düşüncesiyle çelişir görünüyordu.

Şimdiyse, Avustralya’nın Adelaide Üniversitesi’nden Mike Lee ve ekip arkadaşları, bu çelişkiye bir çözüm getirmiş bulunuyorlar: Sorun yok; çünkü Kambriyen döneminde evrim süreci, şimdikinden beş kat hızlıydı.

Araştırmacılar, bir Cell Press yayını olan Current Biology dergisinde yayımladıkları çalışmalarında böcekleri, örümcekleri  ve karides istakoz vb gibi kabukluları kapsayan eklembacaklıları incelemişler. Nedeni bunların Kambriyen döneminin en çok çeşitlenen ve en başarılı olan grubu ki, bu özellikler bugün için de geçerli. Eklem bacaklılar (Arthropods) günümüzde tüm hayvan türlerinin yüzde 80’ini oluşturuyor.

Lee ve ekibi, geçmişteki evrim hızını çıkarabilmek için fosil kayıtları ve moleküler tarihlendirme yöntemlerinin yardımıyla, yaşayan eklembacaklılar arasında anatomik ve genetik farklılıkları ölçmüşler. Analizleri, Kambriyen döneminde evrim hızının günümüzde gözlenenler kıyasla dört beş kat yüksek olduğunu, ayrıca genetik evrimle anatomik evrimin bu dönemde aynı hızla ilerlediğini belirlemişler.

Dev bir Anomalocaris, bir trilobitiincelerken sağdaki Opabinia onları gözlüyor.

Lee, bu yüksek evrim hızlarının, avcılık (başka türleri yeme), görme yeteneği  ve suda aktif hareket (yüzme) gibi devrim niteliğindeki yeniliklerle açıklanabileceği görüşünde. Araştırmacı, evrim temposunda bu tür hızlanmaların, hayvanların yeni ortamlarda yerleştiklerinde de görüldüğünü kaydediyor, örnek olarak da adalara yerleşen kuşlar ve memeliler ile, denizlere geçen yılanları gösteriyor

KAYNAKLAR

  • 1. “Darwin’s dilemma resolved: Evolution’s ‘big bang’ explained by 5x faster rates’, Cell Press