İndigo Mavisinin İlk İzleri Peru’da


Melda Bağdatlı

Blucinlerimize rengini veren o çok özel maviden bahsediyoruz. İndigo, antik dünyanın en kıymetli boyalarındandı ve Çin’den Mısır’a, Güney Amerika’ya pek çok coğrafya ve uygarlıkta kullanılmıştı. Şimdiye dek indigo mavisine dair bilinen en eski kalıntılar antik Mısır’dandı ve 4400 yaşındaydı. Yeni bulgular ise bu tarihi 1500 yıl kadar geriye çekti ve insanların kumaşa bu eşsiz mavi rengi vermeyi öğrendiği ilk bölgenin Peru olduğunu gösterdi.

Kuzey Peru’da, Huaca Prieta’da ortaya çıkarılan kumaş parçaları bölgenin kuru iklimi sayesinde öyle iyi korunabilmiş ki, üzerindeki indigo boya hâlâ seçilebiliyor. Normalde pamuklu bir kumaşın 6 bin yıl boyunca bozulmadan kalabilmesi dünyanın pek çok yeri ve ikliminde neredeyse imkânsız.

Peru’nun da dahil olduğu And Dağları coğrafyasında ehlileştirilmiş pamuk (Gossypium barbadense) kullanımı günümüzden 7800 yıl öncesine uzanıyor. Radyokarbon tarihlendirme, Huaca Prieta’daki kumaş parçalarının 6200 ila 6000 yaşında olduğunu gösteriyor. Yani bilinen en eski indigo boyalı pamuklu kumaş örnekleri. Science Advances’de yayımlanan yeni araştırma, kumaşta rastlanan ve indigo mavisini oluşturan ana kimyasal bileşikler olan indigotin (çivit) ve indirübine dair verileri de ortaya koyuyor. İndigotinin Güney Amerika’ya özgü bir indigo ağacı türünden elde edildiği düşünülüyor. 

KAYNAKLAR

  • 1. http://www.sciencemag.org/news/2016/09/blue-your-blue-jeans-may-have-originated-peru-least-6000-years-ago
  • 2. http://advances.sciencemag.org/content/2/9/e1501623.full