Einstein da Yanıldıysa!..


Dila Altındiş

Ya ışığın hızı sabit değilse?

 

Bilim dünyası, ışığın hızı konusunda evren anlayışımızı baştan sona değiştirebilecek ve Einstein’ın yanıldığını kanıtlayacak bir deneye hazırlanıyor.

İlk kez 1990’lı yıllarda ortaya atılan ama sınanması ancak bugünlerde mümkün olan bir fizik kuramı, bugüne kadar yapılan en önemli deneylerden bir olma potansiyeli taşıyor.

Kanıtlanması halinde evrene dair en temel fikirlerimizi alt üst etme ihtimaline sahip olan bu radikal kuram, ışık hızının asla değişmeyecek temel kural olduğu görüşüne meydan okuyor ve genel görelilik ya da evrenin Büyük Patlama sonrası genişleme şekli gibi fiziğin en önemli kabullerinden bazılarıyla kozmoz anlayışımızın üzerinde yükseldiği temeli sarsıyor.

Physical Review D. dergisinde yayımlanan ve şimdi sınama aşamasında olan araştırma, evrenin çok çok erken evrelerinde ışığın mevcut hızından daha hızlı hareket etmiş olabileceği kanısında. Işığın saniyede yaklaşık 300 bin km. (186.282 mil/sn) olarak kabul edilen bu hızı bugüne kadar sadece evrenin büyük sabitlerinden biri olarak görülmekle kalmamış aynı zamanda evrendeki en yüksek hız olarak da kabul edilmişti.

Şimdiyse bilimciler kozmik mikrodalga arkaplan ışıması üzerinde çalışarak bunun tersini kanıtlayabilecekleri umudunda. Büyük Patlama’dan hemen sonra salınan bu “parıltı-sonrası” ışıma, erken evrenin bir tür resmi olarak işlev görüyor.

Evrendeki galaksi türü yapıların tümü, erken evrende işte bu mikrodalga arkaplan ışımasında bugün izleri bile görülebilen yoğunluk dalgalanmasıyla oluştu. Söz konusu dalgalanmaların ölçümü, bilimcilerin halen üzerinde çalıştığı bir tayf indeksi oluşturmakta kullanılabiliyor.

Kuram, yapılacak deneyle doğrulanır ve ışığın Büyük Patlama’dan hemen sonra daha hızlı olduğu ortaya çıkarsa, tayf indeksi de bu yeni araştırmaya göre 0,96478 gibi çok daha kesin bir rakamda olacak. Aslında şu anki ölçümlerde de bu indeks belli bir hata payıyla daha şimdiden bu sayıya çok yakın çıkıyor: 0,968.

London Imperial College’da bu araştırmayı yöneten kuramsal fizik profesörü Joao Magueijo’ya göre, “ilk kez 1990’lı yılların sonunda ortaya atılan bu kuram şu an olgunlaşma aşamasına ulaşmış durumda, yani sınanabilir bir öngörüye sahip. Eğer yakın gelecekteki gözlemler sözü edilen rakamı doğrularsa, Einstein’ın kütle çekim kuramında düzeltmeler gerekebilir.”

Işık hızının değişken olabileceği fikrinin ilk ortaya atıldığında fazla radikal göründüğünü belirten Magueijo, iddianın bu rakamsal öngörüyle fizikçiler açısından test edilebilir bir önerme haline geldiğini söyledikten sonra ekliyor: “Doğru çıkarsa, doğa yasalarının her zaman bugünkü gibi olmadığı da ortaya çıkar.”

KAYNAKLAR

  • 1. http://www.independent.co.uk/news/science/scientists-albert-einstein-light-universe-wrong-joao-magueijo-imperial-college-london-a7443136.html?cmpid=facebook-post