Dondurucu Soğukla Nasıl Başa çıkıyorlar?


Melda Bağdatlı

Grönland’ın yerlileri olan İnüitler Kuzey Kutup bölgesi Arktik’in sert ve zorlayıcı iklim koşullarında yaşıyorlar. Fernando Racimo ve Rasmus Nielsen liderliğindeki araştırma ekibi ise, soğuk uyumunun kökenine ulaşabilmek için İnüitler üzerindeki ilk doğal seçilim çalışmasını yürütüyorlar.

Grönland’ın ilk kuşak İnüitleri üzerinde genom incelemeleri yapan araştırmacılara göre, düşük sıcaklıklarda hayatta kalabilmenin sırrı, protein ve özellikle omega-3 çoklu doymamış yağ asitleri (PUFA) açısından zengin bir beslenme biçimi. Genomlarındaki iki gen de; TBX15 ve WARS2 bunu doğruluyor. Genomlarında bu iki gen açısından zengin olan bölgenin, belli bir tip vücut yağını ısıya dönüştürerek soğuk uyumunu gerçekleştiren merkez olduğu düşünülüyor.

Araştırmalarında yaklaşık 200 Grönland yerlisine ait genom verilerini kullanmışlar ve bunları 1000 Genom Projesi verileri ile Neandertal ve Denisovalılardan alınan erken insansı DNA’larıyla karşılaştırmışlar. Sonuçlar, TBX15/WARS2 bölgesinin İnüit varyantının modern insana ilk olarak erken bir insansı türü olan Denisovalılardan aktarıldığını gösteriyor. Racimo şunu da ekliyor, “İnüit DNA dizilemesi Denisova genomlarıyla çok iyi eşleşiyor, ancak varyantın modern insana, genomu henüz örneklenmemiş başka bir erken insansı türünden aktarılmış olma olasılığını da göz ardı edemeyiz.”

Araştırmada, bu gen bölgesindeki varyantın düşük ve orta sıklıkta Avrasya’da, çok yüksek sıklıklarda İnüit ve Kuzey Amerika topluluklarında görüldüğü anlaşılmış. Afrika’da ise neredeyse hiç rastlanmamış. İnsan vücudunun soğuğa tepkisini etkileyen gen olan TBX15, vücuttaki yağın dağılımıyla bağlantılı pek çok özellikten de sorumlu. Araştırmacılara göre, bu erken varyant modern insanların Bering üzerinden ve Sibirya’dan Amerika’ya geçişi sırasında fayda sağlamış olabilir.

Sonuçlar, bir yanıyla da, ister Neandertal ister Denisovalı olsun, erken insansılar arasındaki çiftleşme ve dolayısıyla tür karışımının, modern insana adaptasyon kabiliyetini armağan ettiğini gösteriyor. 

KAYNAKLAR

  • 1. https://archaeologynewsnetwork.blogspot.com.tr/2016/12/arctic-inuit-native-american-cold.html#8XtHMXtfTUvcBBAg.97
  • 2. http://science.sciencemag.org/content/349/6254/1343