Burun Biçimi Genleri Bulundu


Raşit Gürdilek

Dört gen, çeşitleri belirliyor...

Farklı soylardan 6000 kadar insan üzerinde yürütülen bir araştırma, burun biçiminin dört temel gen tarafından belirlendiğini ortaya çıkardı. Londra University College araştırmacılarınca yönetilen ve çeşitli Güney Amerika ülkelerinde yaşayan çeşitli ırklardan katılımcıları kapsayan araştırmada ayrıca çene biçimini belirleyen bir gen de bulundu.

Bulguları Nature Communications dergisinin 19 Mayıs sayısında yayımlanan çalışmaya göre, DCHS2, RUNX2, GLI 3 ve PAX1 genleri, burunun sivriliği ve genişliğinden sorumlu. Çenenin çıkıklığınıysa EDAR adlı gen kontrol ediyor. 

Araştırmacılara göre insanların yüz özellikleri kalıtımsal faktörlerce biçimlendiriliyor ve bunlar da kısmen yaşanılan ortamın insan genomunun evrimi üzerinde yaptığı etkilere bağlı. Örneğin, Avrupalıların görece daha dar olan burunlarının, soğuk ve kuru bir iklime evrimsel bir adaptasyon olduğu düşünülüyor.

Çalışmada ekip Brezilya, Kolombiya, Meksika, Peru ve Şili’de yaşayan insanlardan seçilen 5958 katılımcıya ait 14 yüz özelliğini ve genomlarını incelemiş. Araştırmaya katılanların yüzde 50’sini ataları Avrupa’nın farklı ülkelerinden göç edenler oluştururken, yüzde 45’ini Amerika yerlileri ve yüzde 5’ini de Afrika kökenliler meydana getiriyor.

Ulaşılan bulgular GLI 3, DCHS2 ve PAX 1 genlerinin kıkırdak gelişimini yönettiği biliniyor. Bunlardan GLI 3’in burun deliklerinin genişliği, DCHS2’nin burnun sivrilik derecesi, PAX1’in de burnun genişliği ile ilgili olduğu, RUNX2’ninse burun kemiğinin  “köprü” denen üst çıkıntısının genişliğini belirlediği ortaya çıkmış.

GLI 3, DCHS2 ve RUNX genlerinin modern insanlarda, Neandertaller ve Denisovalılar gibi eski insan soylarına kıyasla daha sonra seçildiği, özellikle GL13’ün hızlı bir evrim süreci geçirdiği de çalışmanın bulguları arasında.

KAYNAKLAR

  • 1. https://www.sciencedaily.com/releases/2016/05/160519081832.htm