Beyinler Arası İlk Bağlantı


Raşit Gürdilek

Washington Üniversitesi’nde iki araştırmacı, insan beyinleri arasında ilk online bağlantıyı kurarak bir insanın yalnızca düşünerek başka bir insanın beden hareketlerini kontrol edebildiklerini gösterdiler.

Bilgisayar bilimi ve mühendisliği profesörü  olan ve 10 yıldır beyin-bilgisayar arayüzü oluşturma teknikleri üzerinde çalışan Rajesh Rao, beyin dalgaları ve bir tür manyetik uyarma tekniği kullanarak, kampüsün öteki ucundaki psikolog Andrea Stocco’ya bir beyin sinyali gönderip parmağının klavye üzerinde hareket etmesini sağladı.

Daha önce başka araştırmacılar iki fare arasında  ve bir insanla fare arasında beyin iletişimi kurmayı başarmışlardı; ancak, Rao ve Stocco’ya göre bu deney, insan beyinleri arasında uzaktan ilk temas. Deney sonucunu yorumlayan Stocco, “İnternet şimdiye kadar bilgisayarları birbirine bağlamanın bir aracıydı; şimdiyse beyinleri  bağlamanın aracı olabilir” diyor. Araştırmacı, (uzun dönemli) hedeflerinin bir beyindeki bilgiyi alıp başka bir beyine iletmek” olduğunu belirtiyor.

12 Ağustos günü gerçekleştirilen deneyde Rao, laboratarında kafasında üzerindeki elektrodların, beyindeki elektrik faaliyetini okuyan elektroensefalografi  aygıtına bağlı olduğu bir başlıkla bilgisayarının başına geçmiş. Stocco ise kampüsün öteki ucundaki kendi laboratarında, başında, el hareketlerini kontrol  eden sol motor korteksi  üzerine yerleştirilmiş  bir manyetik uyarıcı bobini bulunan bir yüzücü başlığı giymiş olarak beklemeye başlamış.

Hazırlıklar tamamlandıktan sonra Rao ekrana bakarak zihninde basit bir video oyunu oynamaya başlamış. Bir hedefe top ateşi açması gerektiğinde, sağ elini hareket ettirdiğini düşünmüş (gerçekten hareket ettirmemeye dikkat ederek) ve bu düşünce bilgisayar imlecinin “ateş” düğmesine basmasını sağlamış. Aynı anda, kendi laboratuarında, ses duymaması için kulakları tıkaçlanmış durumda bilgisayarının başında bekleyen Stocco’nun sağ işaret parmağı kendiliğinden hareket ederek, oyundaki “ateşleme düğmesine“ basarmış gibi klavyedeki aralık tuşuna basmış.

Rao’nun hedefleri de Stocco’nunkilerden gerikalmıyor. “Şimdi yaptığımız, benim beynimden onunkine bir bilgi akışıydı; bir sonraki adım, iki beyin arasında daha dengeli, doğrudan bir diyalog sağlamak olacaktır” diyor, ama ihtiyatı da elden bırakmayıp “bu teknolojinin şimdilik bir insanın düşüncelerini değil, yalnızca basit türden bazı beyin sinyallerini okuyabildiğini ve kimseye isteğiniz dışında düşüncelerinizi kontrol etme yeteneği vermediğinin altını çiziyor.

Stocco’ya göre ileride bu teknoloji, pilotu etkisiz hale gelmiş bir uçağı yerden gönderilecek beyin sinyalleri aracılığıyla bir hostes ya da yolcunun indirmesini sağlayabilecek.Ya da konuşma yeteneğini yitirmiş bir engelli, yemek, su  gibi  isteklerini beyin dalgalarıyla iletebilecek. Hatta bunun için tarafların aynı dili konuşuyor olmaları bile gerekmiyor. 

KAYNAKLAR

  • 1. “Researcher controls colleague’s motion in first human-to-human brain interface”, University of Washington, 27 Ağustos 2013