Beyin Okuma


Raşit Gürdilek

Olabilir; ama hemen değil.

California Üniversitesi’nden (Berkeley) sinirbilimci Brian Pasley ve ekibince gerçekleştirilen bir deneyde, insan beynindeki elektrik sinyallerini inceleyerek beynin deneğe dinletilen iki sesten hangisine tepki verdiği görüldü. Pasley, bu yolla tümüyle felç olmuş ve konuşamayan ama beyinleri çalışan insanların düşüncelerini “duymanın” ileride mümkün olabileceği görüşünde.

Berkeley deneyinde sara ya da beyin tümörü nedeniyle beyinlerinin yüzeyine elektrod yerleştirilmiş 15 hastaya cümle ya da kelime formunda 50 konuşma sesi dinletmişler. Bu seslere beynin elektrik dalgalarıyle verdiği tepkiyi kaydeden araştırmacılar, hastalarının beyninin örneklem içinden seçilen iki sesten hangisine tepki verdiğini not etmişler. Sonuçta deneylerin yüzde doksanında beynin hangi sese tepki vereceği önceden tahmin edilebilmiş.

Pasley, hedeflenen sonucun piyano öğrenmeye benzediğini söylüyor. “Tuşlar ve sesler arasındaki ilişkiyi anlarsanız, televizyonu açıp bir sanatçının resitalini sessiz olarak izleyebilirsiniz. Hangi tuşlara basıldığını görüp hangi seslerin çıktığını anlayabilirsiniz.”

Araştırmacılar, beyin dalgalarıyla, bilgisayar imlecinin, hatta bir robot kolun hareket ettirilebilmiş olduğu önceki deneylere işaret ederek, bir beyin-makine arayüzü ile konuşma yeteneğini yitirmiş insanlara düşünceleri sese çeviren bir “yapay konuşma” olanağı sağlanabileceğini belirtiyorlar.

Ancak, bulguların pratik uygulamaya dönüştürülmesi için daha katedilmesi gereken uzun bir yol olduğunun altını çizen araştırmacılardan Jonathan Wolpaw, deneyin, İngilizce’deki seslerden yalnızca küçük bir kesitle sınırlı olduğunu ve birçok farklı sesin olasılıkla aynı tepkilere yol açabileceğini hatırlatıyor. Ayrıca, deney, beynin sesleri nasıl işittiği üzerine kurgulu. Dolayısıyla insanların bu sesleri çıkartmaya çalıştıklarında ya da zihinlerinden geçirdiklerinde aynı elektriksel tepkilerin ortaya çıkıp çıkmayacağının belirlenmesi için yeni deneyler gerekecek.

Yine de Wolpaw’a göre deneyde elde edilen bulgular hedefe doğru küçük, ama önemli bir adım anlamına geliyor ve yeni adımları tetikleyeceklerinde kuşku bulunmuyor.

KAYNAKLAR

  • 1. “Mind Reading May be Reality Soon”, Discovery News